Viện Hải dương học: Ốc biển trong vụ ngộ độc gây tử vong tại Khánh Hòa chứa độc tố thần kinh

Xuất bản : 16-09-2020 - 13:49
Kích cỡ chữ:A+ |A |A-

TS Đào Việt Hà, Viện trưởng Viện Hải dương học, cho biết, đã xác định hàm lượng lớn độc tố thần kinh tetrodotoxin trong tất cả các mẫu vật ốc trong vụ gây ngộ độc dẫn đến tử vong tại xã Vạn Thanh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa hôm 11/9. Đây là loại độc tố có thể gây tử vong cho người trong vòng 30 phút cho đến vài giờ sau khi ăn.

Theo thông tin của chi cục An toàn Vệ sinh thực phẩm, Sở Y tế Khánh Hoà, vào lúc 9 giờ ngày 11/9, 3 ngư dân lặn địa phương bắt được một số ốc biển trên vùng biển huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa. Sau đó, nhóm ngư dân ghé vào đảo Khải Lương, xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh cho một gia đình người quen nửa số ốc đánh bắt được. Số ốc còn lại, 3 ngư dân hấp ăn vào 16 giờ cùng ngày. Sau khoảng 30 phút, cả 3 người ăn xuất hiện triệu chứng tê môi, tê tay, tê chân, chóng mặt, buồn nôn, đau đầu. Đến 19 giờ cùng ngày, một trong 3 nạn nhân có triệu chứng trở nặng, được đưa vào cấp cứu tại phòng khám Đa khoa khu vực Tu Bông, nhưng được xác nhận đã tử vong trước đó. Khoảng 1 giờ sáng ngày 12/9, hai nạn nhân còn lại được cấp cứu tại Trung tâm Y tế huyện Vạn Ninh, sau đó chuyển về Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa và qua cơn nguy hiểm. Đối với gia đình ở đảo Khải Lương, do thấy ốc lạ nên chỉ có hai người ăn vài con và không có biểu hiện triệu chứng ngộ độc.


Mẫu vật ốc biển thu thập từ vụ ngộ độc thực phẩm tại Vạn Ninh, Khánh Hoà 11/9/2020. Ảnh: Trương Sĩ Hải Trình

Nghi ngờ những người trên bị ngộ độc do ăn ốc biển, ngày 12/9, cơ quan y tế Khánh Hòa đã thu thập các mẫu vật ốc còn lại của gia đình ở đảo Khải Lương và chuyển đến Viện Hải dương học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, để xác định tên loài ốc và độc tố của chúng.

Kết quả xác định loài và phân tích thành phần hóa học từ 30 mẫu vật tại đây cho thấy: Trong tổng số 30 mẫu vật được phân tích, có 29 mẫu vật được xác định là loài ốc bùn Răng cưa Nassarius papillosus và 1 mẫu vật thuộc loài ốc bùn Bóng Nassarius glans. Đặc biệt, trong tất cả các mẫu vật của 2 loài ốc nêu trên đều xuất hiện hàm lượng lớn chất tetrodotoxin.

Độc tố có khả năng gây tử vong nhanh

Theo TS Đào Việt Hà, Viện trưởng Viện Hải dương học, tetrodotoxin được biết là độc tố thần kinh, tác động lên hệ thần kinh trung ương của người và động vật bậc cao. Các kết quả nghiên cứu đã chỉ ra, chất này "khoá kênh trao đổi ion natri trên màng tế bào thần kinh cơ, làm ngưng quá trình truyền dẫn tín hiệu thần kinh". Với độc tính cao gấp nhiều lần giới hạn an toàn thực phẩm biển trong mẫu phân tích, ước tính chỉ cần 5-10 cá thể ốc chứa lượng độc tố này có thể gây tử vong cho một người bình thường trong vòng 30 phút cho đến vài giờ sau khi ăn.

Do đặc tính bền nhiệt, bền a xít, độc tố tetrodotoxin không bị phân hủy ở nhiệt độ cao khi chế biến nên có thể tồn tại trong các sản phẩm thức ăn đã được chế biến, thậm chí kể cả sản phẩm cấp đông, đóng hộp. Triệu chứng ngộ độc do ăn ốc biển độc thường xuất hiện khoảng 30 phút sau khi ăn, bao gồm tê lưỡi, tê môi, chóng mặt, đau đầu, đau thắt vùng bụng, buồn nôn, nôn, nói khó, nuốt khó, mất cân bằng (đi loạng choạng, lảo đảo)... Trường hợp nặng, nạn nhân co giật, sùi bọt mép, hôn mê và có thể tử vong do liệt cơ hô hấp.

Không có thuốc giải đặc hiệu cho các trường hợp ngộ độc tetrodotoxin nói chung và do ốc biển độc nói riêng – TS Hà cho biết. Bởi vậy, cần thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan y tế và nhanh chóng đưa người bị ngộ độc tới các cơ quan y tế gần nhất.

Ngộ độc do ăn ốc biển không hiếm gặp

Trong thực tế, đã có các trường hợp ngộ độc tương tự do ăn ốc biển đã từng được ghi nhận khá phổ biến tại các nước khu vực Thái Bình Dương. Các kết quả ghi nhận về các loài ốc biển như: ốc Mặt Trăng (Turban), ốc Đụn (The top of shells), ốc Tù Và (Trumpet shells), ốc Hương Nhật bản (Ivory snails), ốc Trám (Oliva)... là những loài có nguy cơ gây ngộ độc. TS Hà giải thích, tùy thuộc vào từng loài ốc mà chất gây độc có thể là saxitoxin (độc tố vi tảo tích lũy trong các động vật hai mảnh vỏ, một số loài cua rạn…) hoặc tetrodotoxin (độc tố trong cá nóc, mực Đốm Xanh hay cua Móng ngựa (So biển)…


Ốc bùn Bóng Nassarius glans. Ảnh: Trương Sĩ Hải Trình



Ốc bùn Răng cưa Nassarius pappilosus. Ảnh: Trương Sĩ Hải Trình

Nguồn gốc độc tố ở các loài ốc biển hiện nay chưa được biết rõ và khá phức tạp, không phải tất cả các cá thể trong cùng một loài đều chứa độc tố và độc tính cũng rất khác biệt theo từng cá thể, vùng địa lý và mùa vụ. Để không nguy hiểm đối với sức khỏe và tính mạng con người, tuyệt đối không nên ăn những loài ốc có tiền sử gây ngộ độc hoặc chưa được kiểm chứng chắc chắn an toàn thực phẩm – TS Hà khuyến cáo.

Trước tình hình ngộ độc thực phẩm nói chung, ngộ độc thực phẩm biển nói riêng, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã đầu tư 3 phòng thí nghiệm về Vệ sinh An toàn thực phẩm, trong đó có một phòng thí nghiệm về An toàn thực phẩm và môi trường (Khu vực miền Trung) tại Viện Hải dương học ở TP Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.

Nguồn tham khảo:

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam


Nguồn:http://khoahocphattrien.vn

Các tin bài khác